Jesień zachwyca kolorami liści, spokojniejszym tempem i długimi wieczorami. Jednak dla wielu osób jest to także czas spadku energii, gorszego samopoczucia i obniżonego nastroju. Kiedy dni stają się krótsze, a słońca jest coraz mniej, częściej odczuwamy zmęczenie, brak motywacji czy chęć pozostania pod kocem z kubkiem herbaty. To zjawisko nazywamy potocznie jesienną chandrą.
Sama chandra nie jest chorobą i zwykle mija po kilku dniach lub tygodniach. U części osób może jednak rozwinąć się sezonowe obniżenie nastroju, a nawet depresja sezonowa. Dlatego warto wiedzieć, co dzieje się w naszym organizmie i jak zadbać o siebie, zanim pojawią się poważniejsze problemy.
Dlaczego jesienią czujemy się gorzej?
Największy wpływ ma zmniejszona ilość światła słonecznego. Krótsze dni zaburzają pracę naszego wewnętrznego zegara biologicznego. Organizm produkuje więcej melatoniny – hormonu odpowiedzialnego za sen – dlatego częściej odczuwamy senność i brak energii.
Mniejsza ilość światła może również wpływać na poziom serotoniny, nazywanej potocznie hormonem dobrego nastroju. Gdy jej poziom spada, łatwiej o smutek, rozdrażnienie i zniechęcenie.
Jesienią i zimą często obserwuje się także niższy poziom witaminy D, która powstaje w skórze pod wpływem promieni słonecznych. Jej niedobór może wiązać się z gorszym samopoczuciem, osłabieniem oraz większym zmęczeniem. Warto pamiętać, że witamina D nie jest jedyną przyczyną obniżonego nastroju, ale jej odpowiedni poziom ma znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Nie bez znaczenia jest także styl życia. Jesienią mniej się ruszamy, rzadziej wychodzimy z domu, częściej sięgamy po słodycze i spędzamy długie godziny przed telewizorem lub komputerem. To wszystko może dodatkowo pogarszać nasze samopoczucie.
Co możemy zrobić, aby nie dać się jesiennej chandrze?
Na szczęście istnieje wiele prostych sposobów, które pomagają utrzymać dobry nastrój przez całą jesień i zimę.
1. Korzystaj z każdego promienia słońca
Nawet jeśli niebo jest zachmurzone, warto codziennie wyjść na spacer. Naturalne światło pomaga regulować rytm dobowy i poprawia samopoczucie. Już 20–30 minut na świeżym powietrzu może zrobić różnicę.
2. Ruszaj się regularnie
Aktywność fizyczna to jeden z najlepszych naturalnych sposobów na poprawę nastroju. Podczas ruchu organizm wydziela endorfiny, które zmniejszają napięcie i poprawiają samopoczucie. Nie trzeba od razu biegać maratonów – spacer, jazda na rowerze, taniec czy ćwiczenia w domu również przynoszą korzyści.
3. Dbaj o zdrowy sen
Staraj się chodzić spać i wstawać o podobnych porach. Ogranicz korzystanie z telefonu lub komputera tuż przed snem. Dobrze przespana noc to lepsza koncentracja, więcej energii i lepszy nastrój.
4. Jedz wartościowe posiłki
Jesienią łatwo ulec pokusie słodkich przekąsek, które poprawiają humor tylko na chwilę. Lepiej wybierać produkty bogate w warzywa, owoce, pełnoziarniste pieczywo, ryby, orzechy i zdrowe tłuszcze. Taka dieta wspiera pracę mózgu i całego organizmu. W naszej poradni oferujemy też wsparcie dieto-terapeuty, który pomaga dobrać zbilansowaną dietę, wspierającą twój układ nerwowy, regulując tym samym produkcję neuroprzekaźników w mózgu. Dietoterapia
5. Pamiętaj o witaminie D
W naszej szerokości geograficznej jesienią i zimą wiele osób ma zbyt niski poziom witaminy D. Warto porozmawiać z lekarzem lub farmaceutą o odpowiedniej suplementacji, dostosowanej do wieku i stanu zdrowia.
6. Nie zamykaj się w domu!
Spotkania z rodziną i przyjaciółmi, wspólna kawa, rozmowa czy nawet krótki telefon mogą skutecznie poprawić nastrój. Człowiek potrzebuje kontaktu z innymi, szczególnie wtedy, gdy czuje się gorzej.
7. Znajdź czas na przyjemności
Czytanie książki, słuchanie muzyki, gotowanie, robótki ręczne, planszówki czy rozwijanie pasji pomagają odpocząć i oderwać się od codziennych obowiązków. Drobne przyjemności mają duży wpływ na nasze samopoczucie.
Jesień też może być dobra!
Jesień i zima nie muszą oznaczać gorszego nastroju. To dobry moment, aby zwolnić tempo, zadbać o swoje zdrowie, relacje i odpoczynek. Codzienny spacer, odrobina ruchu, zdrowa dieta, odpowiednia ilość snu i kontakt z bliskimi to proste działania, które mogą skutecznie chronić przed jesienną chandrą.
Kiedy chandra staje się problemem?
Jeżeli obniżony nastrój utrzymuje się przez wiele tygodni, pojawia się ciągłe zmęczenie, utrata zainteresowań, problemy ze snem, poczucie beznadziei lub trudności z wykonywaniem codziennych obowiązków, warto jak najszybciej skonsultować się z lekarzem lub psychologiem. Depresja jest chorobą, którą można skutecznie leczyć, a im wcześniej rozpocznie się pomoc, tym większa szansa na szybki powrót do zdrowia. W naszej poradni terapeutycznej pomagamy naszym pacjentom na co dzień skutecznie wychodzić z depresji i znów cieszyć się życiem. Bardzo dobrze sprawdza się krótkoterminowa terapia poznawczo-behawioralna, niekiedy połączona też z farmakoterapią.
Autor: Sylwia Parys, psycholog.
Dodaj komentarz
Komentarze