Zwykle dziecko z ADHD kojarzy się z nadruchliwym, "żywym", dzieckiem, które nie potrafi usiedzieć na miejscu, którego wszędzie jest pełno, nigdy nie odpoczywa, chyba, że śpi :) Jednak nie wszyscy wiedzą, że spokojne dziecko również może mieć ADHD...
Chciałabym w tym artykule przybliżyć w skrócony i przystępny sposób, zwłaszcza rodzicom dzieci, czym jest ADHD i na co powinni zwrócić uwagę w kontekście zachowań swoich dzieci.
Czym jest w ogóle ADHD? Jest to zaburzenie neurorozwojowe, czyli mózg dziecka pracuje trochę inaczej, jest to głównie związane ze zmianami w korze czołowej, która odpowiada za funkcje wykonawcze. To oznacza, że dziecko z ADHD jest nim od chwili narodzin, tylko nie zawsze dostrzegamy te symptomy we wczesnym okresie życia. Aczkolwiek większość dzieci już na tym etapie wyróżnia się dużą aktywnością, niedostateczną ilością snu. Bywają płaczliwe, nieodkładalne do łóżeczka, wymagającego większego zaangażowania od rodzica niż w przypadku dzieci neurotypowych. Zwykle jednak cechy ADHD bywają bardziej zauważalne i utrudniające funkcjonowanie dziecka i rodziców w wieku przedszkolnym i szkolnym.
ADHD jest rozpatrywane w trzech obszarach:
- zaburzeń koncentracji i uwagi
- impulsywności
-nadpobudliwości ruchowej
Jednak istnieją podytypy ADHD, a to oznacza, że nie muszą być spełnione wszystkie trzy warunki, aby uznać, że dziecko ma ADHD.
1. Podtyp z przewagą nadpobudliwości ruchowej i impulsywności. Jest on najłatwiejszy do zauważenia i rozpoznania. Takie dzieci są prawie wiecznie w ruchu, wolą stać niż siedzieć, dużo i szybko mówią, interesują się wszystkim wokół, przerywają innym, wyrywają się z odpowiedzią, mają trudności z kontrolowaniem się.
2. Podtyp mieszany, czyli mają po trosze z każdego obszaru, ale żaden nie jest maksymalnie nasilony. Również mają problem z kontrolowaniem się, wiercą się, mają trudności z wykonywaniem poleceń i kontynuowaniem pracy przez dłuższy czas. Tu dochodzą problemy z koncentracją, są chaotyczne, często coś gubią, są zapominalskie.
3. Podtyp z przewagą zaburzeń uwagi.
To są właśnie te dzieci, u których najtrudniej jest dostrzec od wczesnych lat, że mogą mieć ADHD. Nie są nadruchliwe, nie muszą być impulsywne, ale za to mają trudności z wykonywaniem poleceń, z kontynuowaniem pracy przez dłuższy czas, bujają w obłokach, mają trudności z koncentracją, często coś gubią, są zapominalskie. Pracują w szkole poniżej swoich możliwości intelektualnych, nie z powodu niższej inteligencji, ale dlatego, że szybko się rozpraszają, popełniają "czeskie" błędy. Zapominają, że coś było zadane albo o przyniesieniu pracy domowej. Tu najczęściej w wieku szkolnym dochodzi do diagnozowania i szukania przyczyny rozkojarzenia dziecka. Sporo dzieci z ADHD ma również dysleksję.
Także dziecko z ADHD a inne dziecko z ADHD mogą funkcjonować zupełnie odmiennie. Dzieci mające " w pakiecie" impulsywność, będą miały problem z kontrolowaniem impulsów, z regulacją emocji. Są wybuchowe, robią i mówią zanim pomyślą. Szybko się frustrują w sytuacji niepowodzenia, porażki, przegrana w grę może być powodem do wybuchu złości, a nawet histerii. Mają problem z przewidywaniem zagrożeń.
Dzieci z ADHD mają często obniżoną samoocenę, ponieważ nie otrzymują najlepszych ocen, mimo że znają materiał i są postrzegane jako mniej zdolne. Albo dlatego, że są postrzegane jako niegrzeczne. Często mają przypiętą w szkole łatkę łobuza.
Należy zaznaczyć, że dziecko z ADHD nie zachowuje się źle celowo, ono po prostu ma problem z kontrolowaniem się. Często później odczuwa wyrzuty sumienia i wstydzi się swojego nieprzemyślanego zachowania. Ono jak każde inne dziecko chce być miłe, lubiane, docenione. Potrzebuje natomiast wsparcia w nauce kontrolowania impulsywności, regulacji emocji czy nauce koncentracji.
Ważne! Dzieci z ADHD potrzebują pochwał i pozytywnych wzmocnień, jeszcze bardziej niż każde neurotypowe dziecko. Trzeba doceniać każdy włożony wysiłek, każdą próbę włożoną w powstrzymanie się przed gwałtowną reakcją lub poprawne wykonanie zadanie , nie skupiając się do końca na rezultacie.
Terapia dziecka z ADHD
W zależności od podytypu ADHD obiera się różne metody pracy terapeutycznej.
Może to być głównie praca na regulacją emocji, kontrolą impulsywnego zachowania lub nauka koncentracji i wyciszenia. Stosuje się również techniki relaksacyjne i pracuje nad pozytywną samooceną dziecka.
Należy zaznaczyć, że ADHD wymaga zaopiekowania terapeutycznego i współpracy z przedszkolem/szkołą. ADHD nie przechodzi z wiekiem, tylko nieco inaczej będzie się objawiać. Co bardzo istotne, bez odpowiedniego wsparcia, może się przerodzić w zaburzenia zachowania: agresję wobec innych, nie respektowania norm społecznych; autoagresję lub depresję.
U dzieci z ADHD często obserwuje się zakłócenia w obszarze integracji sensorycznej. Mózg dziecka nie potrafi właściwie zintegrować bodźców płynących z otoczenia, co powoduje chaos i rozdrażnienie układu nerwowego. Dziecko jest często "przebodźcowane", dlatego wybucha z pozornie błahego powodu lub nie potrafi się wyciszyć. Terapia SI pomaga dziecku wyregulować i wyciszyć układ nerwowy. Jest to uzupełnienie i duże wsparcie dla terapii psychologicznej, dlatego w naszej poradni patrzymy holistycznie na dziecko i oferujemy kompleksową terapię, aby jak najlepiej odpowiedzieć na potrzeby dziecka.
Jeśli jakieś zachowania Twojego dziecka pokrywają się z tymi, które tu opisałam, zapraszam na konsultację. Wczesna interwencja terapeutyczna pomoże lepiej funkcjonować Twojemu dziecku, a Tobie pomoże zrozumieć czego potrzebuje Twoje dziecko i jak mu pomóc, by w pełni rozwinęło swój potencjał.
autor: Sylwia Parys, psycholog.
Dodaj komentarz
Komentarze